23. Jan en Tinie Castricum, Colac (Vic)

Er zijn twee plaatsen in AustraliŽ waar we hebben geklaverjast. Bij Wim en Tinie Deugd in South Yunderup in het verre westen en in Colac in Victoria waar Jan en Tinie Castricum wonen. Jan en Tinie zijn de oom en tante van Chris, de vriend van onze dochter Sandra. Tinie is de zus van Chris' moeder. Duidelijk? Grappig is te vermelden dat beide dames ooit dachten hun voornaam te 'veraustraliseren', om het maar eens incorrect te zeggen. Dus tekenden ze met Tiny. Maar Tiny betekent heel klein en als ze dan hun naam schreven, lazen de AustraliŽrs 'hele kleine' Castricum of 'hele kleine' Deugd. En dat zorgde voor zo veel ongewenste hilariteit dat de y weer werd vervangen door de ie.


Jan en Tinie Castricum ©Willem de Niet

Met Jan en Tinie Castricum voor de droge kratermeren van Red Rock


We zochten Jan en Tinie twee keer op. De eerste keer in januari 2001 toen we zo'n drie maanden op pad waren in AustraliŽ, de tweede keer toen we er in januari 2004 twee jaar en drie maanden op hadden zitten en we weer in de buurt waren. En tussendoor ontmoetten we ze vorig jaar in Schoorl, bij Sjaak en Truus, de ouders van Chris.
Jan en Tinie zijn vele vele jaren geleden aan deze kant van de aardbol terechtgekomen. Jan 'diende' in Nieuw Guinea en had een zus die al in AustraliŽ woonde. Dus besloot hij er na zijn afzwaaien samen met een dienstkameraad eerst een kijkje te nemen. Hij was nu toch al aardig in de buurt. De mannen ruilden hun enkele reis Nederland in voor een enkeltje AustraliŽ en wat zakgeld. Op dat enkeltje wisten ze in Sydney door de douane te komen. Dat hoef je dezer dagen niet meer te proberen, zo veel is wel zeker.
In Sydney vonden Jan en zijn makker niet wat ze zochten. Geen werk en geen cafe's waar ook wat later op de avond nog een biertje werd getapt. 'Het was nog puur het Engelse systeem, zelfs in een wereldstad als Sydney. Om tien uur 's avonds ging de bierpomp op slot. Moet je, zoals wij, er als jonge levenslustige jongens een aantal jaren Nieuw Guinea op hebben zitten. Waar wel bier genoeg, maar geen meisjes waren. Wat wij wilden was stappen, dansen, meisjes ontmoeten. En aan werk viel ook moeilijk te komen. Nee, we vonden er die eerste keer niks aan.'

Na een kort verblijf down under ging Jan terug naar Nederland. Daar ontmoette hij Tinie en twee en een half jaar later, in 1964, vertrokken ze getrouwd en wel naar Nieuw Zeeland. Daar woonden ze vier jaar, van 1964 tot 1968, voordat ze naar AustraliŽ verhuisden. Ze streken neer in Colac en wonen er nog steeds. 'Het is hier net groot genoeg en toch geen echt grote stad. En binnen het uur ben je aan de kust en het duurt maar iets langer voordat je in Melbourne bent', zeggen ze er zelf van.


Bij Jan en Tinie op de oprit ©Willem de Niet

Bij Jan en Tinie op de oprit


In AustraliŽ heeft Jan, voordat hij zichzelf een paar jaar geleden ruim voor zijn 65e pensioneerde, duizenden en duizenden stenen gemetseld. Hij was een 'brickie', zoals ze hier een metselaar noemen. Eerst voor een baas, later als kleine zelfstandige. 'Het was hard werken maar dan verdiende je ook een goede boterham. Je krijgt het nergens voor niks.'
Op dit moment kampt AustraliŽ met hetzelfde probleem als Nederland: de vergrijzing en het feit dat het doorsnee gezin minder kinderen telt dan een aantal decennia geleden. Maar aan Jan en Tinie heeft het niet gelegen. Die hebben hun steentje wel bijgedragen. Ze hebben zeven dochters en een zoon en, anno januari 2004, zeventien kleinkinderen. Vier kinderen werden geboren in Nieuw Zeeland, de andere vier in AustraliŽ. Als ze hun huis, dat Jan in de loop der jaren verbouwde of er een stukje aanbouwde, ooit verkopen kan de nieuwe eigenaar er moeiteloos een pension in beginnen. Tijdens de kerstdagen, als de hele familie per traditie in Colac verzamelt, slaagt Tinie er in om een kleine dertig mensen te huisvesten en er soms nog meer te voeden. 'Ja, we hebben wel eens gezegd dat we het wel ergens anders konden vieren, maar dat viel niet in goede aarde. Ze komen allemaal graag naar Colac. En het is ook erg gezellig.'

Dat laatste kunnen we ons inmiddels goed voorstellen want ook wij hadden het er prima naar onze zin. We klaverjasten, speelden rummycup, jeu de boules en tafeltennis. De laatste keer lieten Jan en Tinie ons de omgeving van Colac zien en zagen we het prachtige vuurwerk dat ter gelegenheid van Australia Day werd afgestoken op Lake Colac. De Castricums zijn al jaren geleden genaturaliseerd. 'We vinden dat als je in een land woont en je geen plannen hebt om terug te gaan naar Nederland, je je moet laten naturaliseren. Dan mag je ook kiezen en heb je recht van spreken als je ergens kritiek op hebt. Dan neem je op jouw manier een stuk verantwoordelijkheid. Ik heb er in het verleden wel discussies over gehad met mensen die wel waren geŽmigreerd, niet genaturaliseerd waren maar wel kritiek hadden op de regering en de politiek. Dan zei ik altijd: 'zorg dat je mag kiezen, dan kun je wat aan doen. Ik weet wel dat dat niet altijd werkt, maar je hebt er in elk geval aan gedaan wat je kon.'